W drugiej połowie XVIII wieku i na początku kolejnego stulecia nastąpiły istotne zmiany w malarstwie pejzażowym. Krajobraz przestał być jedynie tłem, scenerią dla czynów człowieka; tłem wyidealizowanym, podporządkowanym prawom harmonii, zestawionym z pięknych elementów. U romantyków człowiek zaczął zanikać, a bohaterem stały się żywioły i ich siły. W estetyce pojawiły się nowe kategorie – malowniczości i wzniosłości. Pejzaż przestał być uładzony, harmonijny i podporządkowany człowiekowi; stał się dziki, nieposkromiony i przytłaczający ogromem. Malarze podróżowali by zbierać inspiracje do tworzonych nadal jeszcze w pracowniach malowniczych i wzniosłych widoków.
Człowiek w obliczu potęgi przyrody to jeden z ulubionych motywów malarstwa romantycznego. Natura jest w nim tajemnicza, często groźna, a ludzie – przytłoczeni jej wielkością – podziwiają nieposkromione piękno świata i żywiołów. Malarskie wizje romantyków pokazują, że większą podróż odbywali w wyobraźni, niż w rzeczywistości.
Bohaterami wykładu będą: Caspar David Friedrich, Joseph Mallord William Turner oraz amerykańscy i brytyjscy katastrofiści.
Grażyna Bastek – historyczka sztuki i publicystka. Pracuje w Muzeum Narodowym w Warszawie, jest również wykładowczynią w Instytutucie Historii Sztuki i Podyplomowych Studiów Muzealniczych UW oraz w Akademii Teatralnej w Warszawie. Specjalizuje się w historii nowożytnego malarstwa europejskiego i w technikach dawnych mistrzów. Jest autorką książek: „Warsztaty weneckie w drugiej połowie XV i w XVI wieku. Bellini, Giorgione, Tycjan, Tintoretto” (2010 i 2025) oraz „Ilustrownik. Przewodnik po sztuce malarskiej” (2024). W 2020 roku wydała dwa tomy esejów o malarstwie „Rozmowy obrazów”, w których dzieła mistrzów dawnych i nowoczesnych połączone są za sprawą podejmowanych tematów lub środków artystycznych. Książki te nagrane są również w postaci audiobooka, a czyta je autorka.
Zajmuje się popularyzacją historii sztuki, jej eseje o malarstwie ukazywały się w „Newsweek Historia”, „Vogue Polska”, kwartalniku „Przekrój”, „Dwutygodniku.pl, a obecnie w „Spotkaniach z zabytkami”. W II programie Polskiego Radia współtworzyła audycję „Jest taki obraz”.
Prowadzi podcast „Po co sztuka?” i stronę www: Galeria Osobliwości Grażyny Bastek
Współorganizator
